NBA đã gửi một lời đề nghị hợp tác chính thức tới giải bóng rổ châu Âu (EuroLeague). Nhiều nguồn tin đã xác nhận thông tin này với Eurohoops, nhưng các điều khoản cụ thể chưa được công bố ra bên ngoài.

Lời đề nghị này dự kiến sẽ trở thành mục nghị sự lớn nhất tại cuộc họp diễn ra ở Villa d'Este, Cernobbio vào ngày 5/10, các quan chức EuroLeague dự định tham dự.

Dòng thời gian đằng sau lời đề nghị

Ảnh

Khoảng mười ngày trước, Giám đốc điều hành EuroLeague Chus Bueno qua email cho The Athletic biết ông chưa nhận được đề xuất từ Chủ tịch NBA Adam Silver. Khi đó Bueno còn cho biết ông sẽ "đánh giá cẩn thận" và giữ thái độ cởi mở với việc hợp tác, đá quả bóng trở lại phần sân của Silver. Chỉ vài ngày sau, dường như ông đã nhận được hồi đáp.

Đáng chú ý là dù Bueno giữ thái độ cởi mở với việc hợp tác và không có ý cố tình chia cắt thị trường châu Âu, ông đã giải thích điều gì sẽ xảy ra nếu hai bên không thể đạt được thỏa thuận.

"Nếu chúng tôi không đạt được thỏa thuận ở châu Âu, chúng tôi sẽ cạnh tranh ở châu Âu... Đây là điều chúng tôi đã thảo luận nội bộ, nếu cần, chúng tôi đã sẵn sàng," Bueno nói với Reuters hồi đầu tháng này. "Đây phải là một mối quan hệ hợp tác hiệu quả cho cả hai bên, chứ không chỉ hiệu quả cho một bên."

Bueno và Silver cũng đều nói rõ rằng dù có đạt được thỏa thuận hay không, họ vẫn sẽ tiếp tục thúc đẩy kế hoạch mở rộng của riêng mình.

NBA muốn xây dựng điều gì

Giải đấu châu Âu mà NBA đề xuất dự kiến khởi động vào mùa thu năm 2027. Khuôn khổ làm việc hiện tại với FIBA yêu cầu 16 đội, gồm 12 đội nhượng quyền vĩnh viễn + 4 đội vượt qua vòng loại hằng năm.

NBA đã xác định các thị trường chính, bao gồm London, Manchester, Paris, Lyon, Madrid, Barcelona, Berlin, Munich, Milan, Rome, Athens và Istanbul. Đây là sự kết hợp giữa các cường quốc bóng rổ hiện có và một số câu lạc bộ bóng đá truyền thống châu Âu.

Văn phòng của Adam Silver đã nhận được lời đề nghị thực chất từ hơn 20 nhà thầu tranh giành suất tại giải đấu châu Âu của NBA, mức đề nghị từ 500 triệu USD đến 1 tỷ USD (một số vượt quá con số này), đến từ 12 thị trường mục tiêu.

Điều quan trọng là giải đấu mới được đề xuất này dự định sắp xếp lịch thi đấu phù hợp với các giải quốc nội khác và các trận đấu quốc tế, để cầu thủ không phải thỏa hiệp. Silver khẳng định ông cũng rất thận trọng, mong muốn tôn trọng và tôn vinh "lịch sử và truyền thống to lớn" của bóng rổ châu Âu.

Kế hoạch mở rộng độc lập của EuroLeague

Mặt khác, EuroLeague đang thúc đẩy một kế hoạch mở rộng độc lập. Giải đấu đã cam kết đạt 24 đội vào mùa giải 2027-28 (tăng từ 20 đội hiện tại), trong đó có tối đa 8 đội nhượng quyền dài hạn mới.

Quy trình nhượng quyền của họ đã nhận được hơn 20 thư bày tỏ ý định và đề xuất chính thức, sau đó 11 ứng viên được chấp nhận sơ bộ và bước vào giai đoạn đưa ra lời đề nghị có tính ràng buộc, định giá gần 1 tỷ USD. Ngoài ra còn 4 đề xuất vẫn đang bị gác lại.

Partizan và Crvena Zvezda (Sao Đỏ Belgrade) là một trong những câu lạc bộ bày tỏ quan tâm trở thành đội nhượng quyền. Bueno trước đó đã xác nhận cả hai câu lạc bộ Belgrade đều đã nộp thư bày tỏ ý định, đồng thời chỉ ra rằng họ vẫn cần vượt qua quy trình của giải đấu.

Sự khác biệt giữa hai mô hình

Hiện nay, hai ý tưởng này nghe ngày càng khác biệt, thậm chí Mike Vorkunov của The Athletic cũng cảm thấy "không chắc chắn" liệu châu Âu có thể nuôi sống hai tài sản bóng rổ cạnh tranh nhau hay không. Dù NBA có lịch sử lâu đời hơn, nhưng EuroLeague cũng đã vận hành theo hình thức hiện tại từ năm 2000.

Silver trước đó thừa nhận việc bắt tay với EuroLeague sẽ giúp liên đoàn "mạnh hơn", nhưng đồng thời vị chủ tịch này cũng nói rõ rằng trong trường hợp lý tưởng, NBA nghiêng về việc vận hành bất kỳ giải bóng rổ nào do chính mình sở hữu.

Trong lịch sử, EuroLeague dưới sự lãnh đạo của cựu Giám đốc điều hành Paulius Motiejunas từng từ chối lời đề nghị của NBA. Ông thậm chí còn nêu rõ quan điểm của mình về kế hoạch mở rộng tiềm năng sang châu Âu của NBA, gọi đó chỉ là "pháo hoa".

"Nhưng có một lý thuyết là một chuyện, khiến nó thành công lại là chuyện khác," Motiejunas nói. "Chúng tôi đã ở đây 26 năm. Chúng tôi biết châu Âu vận hành như thế nào."

Vì sao NBA muốn thị trường châu Âu

NBA khao khát có phần trong thị trường châu Âu, bởi bóng rổ là một trong những môn thể thao phát triển nhanh nhất, chỉ sau bóng đá, có hơn 270 triệu người hâm mộ trên lục địa này. Lượng người hâm mộ môn thể thao này đang tăng lên bên ngoài nước Mỹ, chủ yếu do đội hình các đội ngày càng đa dạng. Trong danh sách đêm khai mạc mùa giải NBA 2025-26, có kỷ lục 71 cầu thủ châu Âu.

Vì vậy, cuộc họp ngày 5/10 cho các ông chủ EuroLeague một cơ hội vừa đánh giá đề xuất của NBA vừa xem xét kế hoạch mở rộng của chính mình. Nếu họ đồng ý hợp tác, liệu 20 đội EuroLeague hiện tại sẽ nằm dưới chiếc ô mở rộng của NBA, hay họ sẽ tạo ra một cấu trúc mới, vẫn còn phải chờ xem.

Dù điều gì xảy ra tiếp theo, người hâm mộ bóng rổ chắc chắn sẽ được chứng kiến những đội nhượng quyền và cấu trúc giải đấu mới.