Man City có lẽ cuối cùng sẽ phải trả giá cho những hành vi vi phạm tài chính năm xưa. Nhưng bắt các cầu thủ xông pha trận mạc cùng gánh trách nhiệm với ban lãnh đạo ngồi bày mưu tính kế, rõ ràng là hai chuyện có bản chất hoàn toàn khác nhau.

Cựu đội trưởng Manchester United Roy Keane giữ một quan điểm cực kỳ cứng rắn. Ông nói, nếu ủy ban độc lập cuối cùng xác định Man City đã vi phạm nghiêm trọng các quy tắc tài chính của Premier League trong giai đoạn từ năm 2009 đến năm 2018, thì với tư cách một cầu thủ, ông sẽ chọn “ném những tấm huy chương đó vào thùng rác”. Danh thủ Carragher cũng cho rằng các danh hiệu Man City giành được trong thời gian vi phạm, gồm ba chức vô địch Premier League, một FA Cup, ba League Cup và một Community Shield, đều nên bị xóa khỏi bảng vàng.

Tuy nhiên, tước danh hiệu của câu lạc bộ và lấy huy chương khỏi tay cầu thủ là hai tầng vấn đề khác nhau. Hiện Man City đã nộp kháng cáo. Phán quyết cuối cùng và mức phạt vẫn chưa ngã ngũ. Dù bản án ban đầu được giữ nguyên, Premier League quả thực có lý do để phạt nặng câu lạc bộ cùng những người có trách nhiệm liên quan. Nhưng nếu yêu cầu De Bruyne, Aguero, Kompany hay David Silva phải trả giá cho những quyết định tài chính mà họ không thể kiểm soát, e rằng khó thuyết phục được mọi người.

Logic cốt lõi nằm ở chỗ: cầu thủ không quyết định cách câu lạc bộ vận hành. Nhiệm vụ của cầu thủ Man City là tập luyện, thi đấu, ghi bàn và giành chiến thắng. Trọng tâm điều tra của ủy ban là việc kê khai thu nhập, các hợp đồng thương mại và hành vi quản trị của ban lãnh đạo. Aguero không thể quyết định nguồn tiền tài trợ đến từ đâu. Kompany không soạn báo cáo tài chính. De Bruyne và Silva càng không tham gia bàn bạc xem câu lạc bộ có tuân thủ quy định về chi tiêu hay không.

Điều đó không có nghĩa một khi tội danh được xác lập thì các chức vô địch của Man City sẽ không bị ảnh hưởng. Nó vạch ra một ranh giới quan trọng giữa trách nhiệm của tổ chức và trách nhiệm của cá nhân. Carragher cũng thừa nhận ông rất thông cảm với các cầu thủ Man City. Lấy De Bruyne làm ví dụ. Bậc thầy tuyến giữa hàng đầu thời đại này, khi nhìn lại hơn mười năm sự nghiệp, có thể cảm thấy thành tựu của mình bị phủ một lớp bóng mờ chỉ vì những quyết định của ban lãnh đạo.

Đó chính là điểm gây tranh cãi trong luận điệu “ném huy chương đi”. Một tấm huy chương không chỉ đại diện cho cách câu lạc bộ vận hành, mà còn kết tinh hàng nghìn giờ khổ luyện của cầu thủ, những đớn đau vì chấn thương, áp lực tâm lý khổng lồ và những chiến thắng giành được bằng những pha va chạm thật sự trên sân. Nếu Premier League xác định Man City đã có được lợi thế tài chính không chính đáng thông qua các thủ đoạn vi phạm, câu lạc bộ đáng bị phạt. Nhưng chuyển hậu quả sang những cầu thủ không tham gia vi phạm thì về mặt công bằng không đứng vững.

Rooney cũng có quan điểm tương tự. Huyền thoại ghi bàn của Manchester United cho rằng nếu tội danh là sự thật thì Man City phải bị phạt, nhưng ông kiên quyết phản đối việc truy trao chức vô địch cho đội về nhì năm đó. Rooney nói thẳng, nếu bây giờ nhận được một huy chương vàng Premier League mùa 2011/12, ông sẽ không thấy an ủi chút nào. Dù năm ấy Manchester United chỉ về nhì vì kém hiệu số bàn thắng, một tấm huy chương gửi tới hơn mười năm sau cũng không thể bù đắp khoảnh khắc và cảm xúc đăng quang đã vuột mất từ lâu.

Với Premier League, nếu muốn giữ sự trong sạch của giải đấu, hình phạt phải đủ nặng, nhưng cũng phải nhắm đúng chủ thể chịu trách nhiệm. Tước danh hiệu của câu lạc bộ là sửa lại hồ sơ lịch sử của một tổ chức. Tước huy chương của cầu thủ là phủ nhận sự nghiệp của một cá nhân. Hai việc không thể đánh đồng với nhau.

Cầu thủ có thể hưởng lợi từ một đội bóng được dựng lên bằng sức mạnh tài chính, nhưng hưởng lợi không đồng nghĩa với việc biết rõ hoặc tham gia vi phạm. Nếu trong thời gian khoác áo, De Bruyne, Aguero và những người khác luôn được thông báo rằng câu lạc bộ vận hành hợp pháp, thì bắt họ gánh tội của ban lãnh đạo sẽ cực kỳ vô lý. Như Carragher đã nói, nếu di sản sự nghiệp bị định nghĩa lại vì những yếu tố ngoài sân mà mình không kiểm soát được, các cầu thủ hoàn toàn có lý do để cảm thấy phẫn nộ.

Dù cuối cùng không có tấm huy chương nào bị cưỡng chế thu hồi, tranh cãi lịch sử này cũng đã định trở thành một bóng mây không thể xóa trong lịch sử Man City. Có lẽ đó mới là cái giá lớn nhất mà các cầu thủ phải trả: mồ hôi của họ trên sân không uổng phí, nhưng vị thế lịch sử của họ lại bị người khác cưỡng ép đóng một dấu hỏi khổng lồ vì sai lầm của kẻ khác. Dù thế nào, chỉ khi phạt đúng tội thì hình phạt mới mang tính chính nghĩa thực sự.

Ảnh