Góc Nhìn WINDD: ＂Nhà thơ bóng đá＂ Hạ Vĩ đăng hình cảnh bình luận, lời kèm chỉ bảy chữ, nhưng khiến cổ động viên đồng loạt vỡ òa

Bạn đã thấy câu nào khiến quá nửa cổ động viên Trung Quốc cùng đỏ hoe mắt chưa? Không phải tin đội tuyển Trung Quốc vào World Cup, mà là một tấm huy chương đồng Asiad phải đợi hai mươi tám năm mới có, đi kèm một câu thơ cổ chỉ bảy chữ, chọc thẳng vào cảm xúc mà mọi người giấu quá nhiều năm. Người đăng dòng trạng thái ấy chính là bình luận viên CCTV Hạ Vĩ, người được cổ động viên gọi là "nhà thơ bóng đá". Bảy chữ ấy rốt cuộc giấu gì, mà khiến cả mạng cùng vỡ òa?

Chiều 3 tháng 10, trận tranh huy chương đồng bóng đá nam Asiad Nagoya, đội tuyển nam U23 Trung Quốc đá penalty hạ Uzbekistan, giành tấm đồng nặng trĩu này. Đây là lần Trung Quốc sau 28 năm lại đứng trên bục nhận giải bóng đá nam Asiad. Hết trận, Hạ Vĩ cắt đoạn hình mình bình luận trận này rồi đăng lên, lời kèm chỉ bảy chữ: Mới nghe tin, lệ ướt đẫm áo.

Câu thơ ấy rút từ bài "Văn quan quân thu Hà Nam Hà Bắc" của Đỗ Phủ. Năm xưa loạn An Sử được dẹp, Đỗ Phủ nghe tin thắng trận thu hồi đất mất, xúc động đến mức nước mắt làm ướt cả áo. Hạ Vĩ lấy câu này gắn với việc đội tuyển nam Trung Quốc giành đồng. Người hiểu, liếc một cái là rõ cái vị trong đó. Người khác dùng câu thơ này, biết đâu có kẻ bảo sến. Đặt lên người Hạ Vĩ, không ai thấy sai.

Từ sau khi giành đồng ở Asiad Bangkok 1998, đội tuyển nam Trung Quốc trên sân Asiad không còn chạm được huy chương nào nữa. Bảy kỳ Asiad sau đó, thành tích tốt nhất dừng ở tứ kết, rồi tụt dần xuống vòng 16 đội, không bước thêm được bước nào. Hai mươi tám năm trôi qua, bóng đá Trung Quốc từ chỗ từng ngang ngửa Nhật Bản, Hàn Quốc, thuộc hàng gần nhất châu Á, rơi xuống cảnh có thể thua Palestine năm bàn.

Trong hai mươi tám năm ấy, bóng đá Trung Quốc trải qua dàn xếp tỷ số và trọng tài đen, bong bóng bóng đá kim tiền, trò hề nhập tịch, rồi cơn bão chống tham nhũng mới đây. Còn cổ động viên Trung Quốc? Từ giận dữ không cam lúc đầu, từ từ đợi đến thất vọng tê dại, cuối cùng quen lấy đội tuyển ra tự giễu. Trong lòng ai cũng nghẹn một cục không nói ra được.

Vì thế một câu Hạ Vĩ nói khi bình luận mới đặc biệt chạm người. Ông nói đây không chỉ là một tấm đồng đơn thuần. Bao năm qua bóng đá Trung Quốc trải qua quá nhiều. Chúng ta cần lắm những chiến thắng ở các trận chính thức để tích cóp niềm tin, cần lắm một môi trường dư luận sáng hơn.

Chỉ một câu ấy đã thấm hơn mọi bài phân tích kỹ chiến thuật chuyên môn. Những năm này bóng đá Trung Quốc thiếu thật sự không chỉ là chạy chỗ và dứt điểm. Thiếu chính là một hơi khí chất gom lại được, một chút khoảng trống để thở.

Nhìn lại hành trình của đội U23 này: trận mở màn bảng lội ngược dòng Triều Tiên 2-1, hai trận sau lần lượt hòa Iran và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, vững vàng nhất bảng rồi đi tiếp. Vòng 16 đội thắng đậm Thái Lan 3-0. Tứ kết gặp Hàn Quốc, hết giờ hòa, chỉ thua ở loạt penalty. Trận tranh đồng lại hòa Uzbekistan, cuối cùng penalty giành chiến thắng.

Sáu trận, ngoài việc thua penalty trước Hàn Quốc, không thua một trận chính thức nào. Không cầu thủ nhập tịch, không ngôi sao giá trên trời, chỉ một lứa cầu thủ mới hơn hai mươi tuổi, mặc áo có quốc kỳ, cày trọn sáu trận. Huấn luyện viên trưởng sau trận chỉ nói một câu: đây không phải điểm cuối, đây chỉ là bắt đầu.

Nhiều người quen danh hiệu "nhà thơ bóng đá" của Hạ Vĩ, không mấy ai nhớ ông vốn xuất thân khối kỹ thuật, tốt nghiệp Đại học Công trình Hải quân. Ông vào CCTV năm 2002, đến nay đã bình luận hơn hai mươi năm. Các giải đỉnh lớn nhỏ gần như đều qua tay ông, riêng World Cup đã bình luận liên tiếp bảy kỳ.

Những lời bình luận của ông cháy khắp mạng thật sự không phải bản thảo học thuộc rồi áp vào. Đoạn năm xưa về cổ động viên các thành phố khác nhau trong trận Anh gặp Đức, đoạn cảm thán "điều tốt đẹp đáng để dốc toàn lực" ở World Cup Qatar, đều là cảm nhận tại chỗ khớp cảnh lúc ấy. Chính ông cũng nói, bình luận hay là phải rút nhanh từ trong đầu nội dung khớp cảnh, không làm nhiễu nhịp trận đấu, mà vẫn nói trúng tim khán giả.

Tiện miệng rút được câu thơ Đỗ Phủ khớp tâm trạng lúc ấy, đâu phải chắp tạm. Toàn là nền đọc sách gom lâu ngày, là sự đồng cảm tích từ mấy chục năm gắn với bóng đá Trung Quốc.

Ngay từ năm 2013, khi đội tuyển Trung Quốc thua Thái Lan 1-5, Hạ Vĩ đã nói vấn đề của bóng đá Trung Quốc không phải đổi một huấn luyện viên, đổi một lứa cầu thủ là giải quyết được. Cần cả hệ thống thay đổi, cần thời gian lắng lại. Nhìn lại mười năm sau, câu nào cũng ứng nghiệm.

Sau chiến thắng penalty lần này, một đoạn bình của Hạ Vĩ được cổ động viên chia khắp các nền tảng. Ông nói chiến thắng này không có nghĩa bóng đá Trung Quốc từ đây đứng dậy, nhưng những lúc khó khăn mơ hồ cũng không đồng nghĩa là đường cùng. Cơ hội rồi sẽ có, miễn mỗi người đều nỗ lực cho chắc chắn.

Chạm người nhất vẫn là câu: các bạn phải xứng với lá quốc kỳ trước ngực.

Ảnh

Câu ấy vừa ra, cổ động viên lập tức hiểu ý ngoài lời. Đúng hai hôm trước, vào ngày Quốc khánh, đội tuyển nam trưởng thành Trung Quốc thua Palestine 0-5. Kỷ lục sáu mươi năm bất bại của đội bị xóa sạch trong một đêm. Sau trận còn để tiểu tướng 17 tuổi ra đối mặt truyền thông, các lão tướng cùng biến mất.

Hai ngày sau, lũ trẻ mới hơn hai mươi này cày được một tấm đồng, ít nhiều giành lại chút thể diện cho bóng đá Trung Quốc. Lời Hạ Vĩ không phải để chỉ trích ai, chỉ nói toạc đạo lý cơ bản nhất: đã mặc chiếc áo có quốc kỳ này, thì phải xứng với nó.

Tôi nghe một cổ động viên già xem bóng ba mươi năm nói, ông sớm bảo mình không xem đội tuyển nữa, nhưng hễ có trận là vẫn không nhịn được mà bật tivi. Ông nói tôi không phải nhất thiết xem họ thắng, chỉ muốn xem trên sân có người chịu cày hay không.

Cái cày ấy không phải nói chạy bao nhiêu cây số, xoạc bao nhiêu lần. Mà là dù tôi biết không thắng được, cũng không để anh thắng một cách nhẹ nhàng. Là tôi đã mặc chiếc áo này, thì phải xứng với trách nhiệm trên người.

Đội U23 này thật sự làm được. Họ không phải đội Trung Quốc mạnh nhất lịch sử, nhưng họ là đội đầu tiên sau bao năm khiến cổ động viên chịu cho thêm một cơ hội. Khi bình luận quả penalty cuối, Hạ Vĩ nói cầu thủ sút đã nghĩ sẵn sẽ đặt bóng vào chỗ nào, rồi dứt khoát ra chân. Lời ấy đâu chỉ nói về một quả penalty. Nói về cái khí của lứa trẻ này: đã nhận việc phải làm, thì làm cho chắc.

Hạ Vĩ làm bình luận hơn hai mươi năm, hiếm khi đăng trên mạng xã hội nội dung mang cảm xúc cá nhân mạnh. Lần trước ông đăng dòng cá nhân liên quan đội Trung Quốc còn là Asiad Hàng Châu trước đó. Lúc ấy đội dừng ở tứ kết, ông chỉ nói một câu bóng đá Trung Quốc còn một đoạn đường rất dài.

Lần này khác. Ông cố ý cắt hình cảnh bình luận của mình, gắn câu thơ ấy, tương đương một bình luận viên già theo bóng đá Trung Quốc cả đời, phá lệ đặt cảm xúc của mình lên mặt bàn.

Thật ra bạn bè không xem bóng cũng đọc ra được chút gì từ chuyện này. Người thường chúng ta sống ngày tháng, chẳng phải cũng hay vậy sao? Một việc thất bại hai ba lần, bắt đầu nghi mình có thật sự không được không, có phải căn bản không hợp làm việc ấy không.

Bóng đá Trung Quốc đợi hai mươi tám năm ở Asiad, thất bại bảy lần mới lại đứng lên bục nhận giải. Bảy lần thất bại vẫn không dừng. Việc trong tay bạn, thử thêm một lần thì đã sao.

"Môi trường dư luận sáng hơn" mà Hạ Vĩ nói, thật ra cũng đáng để mọi người nghĩ. Những năm này bóng đá Trung Quốc bị chửi không ít. Chỗ đáng chửi thì chúng ta không rửa hộ, nhưng cũng có không ít lời chửi quá đà. Cầu thủ trẻ mở điện thoại toàn những đoạn giễu cợt, đổi ai mà an tâm cày trọn một trận?

Hạ Vĩ dùng một câu thơ cổ gắn dòng này, không phải sến. Đó là một bình luận viên đã nhìn bóng đá Trung Quốc cả đời, thay tất cả cổ động viên vẫn đang đợi, nói ra câu "tôi hiểu" đã giấu quá lâu.

Tài liệu tham khảo:

Ảnh